အခု လတ်တေလာ ြမန်မာြပည်တွင်း အေြခအေနနဲ့ နိုင်ငံတကာ အေြခအေနေတွ ကိုြကည့်ြပီး စိုးရိမ် စိတ်ေပါ်လာလို့ စာေရးသူရဲ့ အခုလို အေတွးေတွ ကို မှျေဝလိုက် ြဖစ်တယ်၊ အထူးသြဖင့် ေြမာက်ကိုရီးယား နဲ့ အီရန် အေရးေတွ က ြမန်မာ့အေရး ကို လွှမ်းမိုးသွားမယ့် အလားအလာ ရှိတဲ့အတွက်
ကျေနာ်တို့ အေရးကို ကျေနာ်တုိ့ ကိုယ်တိုင် ကမာ္ဘက အာရံုစိုက် လာေအာင် လုပ်ယူဖို့ လိုြပီဆိုတဲ့ စဉ်းစား ေတွးေတာမှု တရပ်ပါ။
ေြမာက်ကိုရီးယားက အနုြမူ စမ်းသပ်တာေတွ၊ သံသယြဖစ်စရာ စစ်လက်နက်ေတွကို ြမန်မာနိုင်ငံကို ေရာင်းချဖို့ သယ်ေဆာင် လာတာေတွဟာ နိုင်ငံတကာရဲ့ အာရံုကို ေဒါ်စု ဆီကေန ေြမာက်ကိုရီးယား အနုြမူဘက်ကို ေရာက်သွားေအာင် လှည့်စားတာ ြဖစ်ချင် ြဖစ်နိုင် ပါတယ်။ လက်နက်ေတွကို ေြမာက်ကိုရီးယားက ဘယ်ေလာက်ပဲ ေရာင်းချင်ချင် ြမန်မာြပည်က မဝယ်ချင်ဘူး ဆိုရင် ဘယ်လိုမှ လာပို့လို့ မရပါဘူး။ ဝယ်သူ ကိုယ်တိုင်က လာပါေတာ့လို့ ခွင့်ြပုမှ ေြမာက်ကိုရီးယား က သေဘင်္ာနဲ့ လာပို့ နိုင်တာပါ။ ဒီအေြကာင်း အရာကို သံုးသပ်လိုက် လို့ရှိရင် ေဒါ်စု နဲ့ ပတ်သက်တာေတွ ကို ေမှးမိှန် သွားေအာင် န.အ.ဖ က တနည်းနည်း နဲ့ ြကံရွယ်ေနတယ် ဆိုတာကို ရိပ်မိ နိုင်ပါတယ်။
ဧြပီလ ၂၉ ရက်ေန့မှာ အဲန်အဲလ်ဒီက ေရွှဂံုတိုင် ေြကညာချက် ထုတ်ြပန် ခဲ့ြပီးတဲ့ေနာက် ြပည်တွင်း နိုင်ငံေရး အေြခအေန ေြပာင်းလဲနိုင်တဲ့ အရိပ်အေယာင် ေပါ်လာနိုင်ေချ ရှိတယ်လို့ တွက်ဆ ခဲ့ြကပါတယ်။ တနည်း ေြပာရလို့ရှိရင် အြကပ်အတည်း အစံုနဲ့ ြကံုေနရတဲ့ န.အ.ဖ စစ်အုပ်စု ဟာ ေရွှဂံုတိုင် ေြကညာချက်ကို နိုင်ငံေရးအရ တုံ့ြပန်ဖို့ရာ ြဖစ်လာ နိုင်တယ်လို့ ယူဆချက်ေတွ လည်းရှိ ခ့ဲပါတယ်။
ဒါေပမဲ့ ၂ ပတ် အြကာအထိ နိုင်ငံေရး အရတံု့ြပန်မှု မေပးပဲ ြငိမ်ေနတဲ့ စစ်အုပ်စု ဟာ ေဒါ်စု ကို တရားရံုးတင် စစ်ေဆးြပီး ေထာင်ချဖို့လုပ် လာခဲ့ြကြပန်ပါတယ်။ အဲဒီ လုပ်ရပ်ေြကာင့် နိုင်ငံတကာ အသိုင်းအ၀ိုင်း ဟာ မြကံုဘူး ေလာက်ေအာင် တံု့ြပန်မှုေတွ ေပးခဲ့ြကတာဟာ စစ်အုပ်စု အတွက် ေဒါ်စု ကို ြပစ်ဒဏ်ချဖို့ အစီအစဉ်ကို ေရွှ့ဆိုင်းရတဲ့ အထိ ြဖစ်ခဲ့ရပါတယ်။ အဓိက အချက်က နိုင်ငံတကာရဲ့ ဖိအား တွန်းအား ြပင်းလွန်းတဲ့ အတွက် ြဖစ်ပါတယ်။
ဒီအချိန်မှာ အဲန်အဲလ်ဒီဟာ ေဒါ်စု လွတ်ေြမာက်ေရး ကိုပဲ ဥပေဒ ေြကာင်းအရ ဆက်ြပီး တိုက်ေန ခဲ့ပါတယ်။ လတ်တေလာ နိုင်ငံေရး စစ်ေြမြပင်မှာ မေမှျာ်လင့်ပဲ အသာစီး ရလာတဲ့ အေြခအေနကို အမိအရ ဆုပ်ကိုင်ြပီး နိုင်ငံေရး ထုိးစစ် ဆင်နိုင်တာေတွ မရှိဘူးဆိုတာ ေတွ့လာ ရပါတယ်။
ြမန်မာြပည်ရဲ့ အဓိက ြပဿနာဟာ စစ်တပ်က နိုင်ငံေရး မှာ ၀င်ေရာက် ြခယ်လှယ် ေနလို့ ြဖစ်ပါတယ်။ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမှု မရှိတာဟာ အဲဒါေတွ ရဲ့တစိတ်တပိုင်း ြဖစ်ပါတယ်။
၁၉၉၀ ေရွးေကာက်ပွဲ အနိုင်ရ အဲန်အဲလ်ဒီဟာ စစ်အာဏာရှင် စနစ်ေအာက်မှာ အတိုက်အခံ ပါတီတရပ် အေနနဲ့ နှစ်ေပါင်း ၂၀ ြကာ ြကံ့ြကံ့ ခံရပ်တည် နိုင်ေအာင် ထိန်းသိမ်း ထားေပး နိုင်တာကေတာ့ အလွန် အံ့အားသင့်ဖို့ ေကာင်းေလာက် ပါတယ်၊ စီအီးစီ အဖွဲ့၀င် အသက်ြကီး လာလို့ ကျန်းမာေရး ဆုတ်ယုတ်လာတဲ့ အချိန်မှာ စိတ်သွားတိုင်း ကိုယ်မပါ ြဖစ်ေနတာေတာင် ပါတီ တာ၀န်ေတွကို အတတ်နိုင်ဆံုး ထမ်းေဆာင်ဖို့ ြကိုးပမ်း ေနတာဟာ တကယ့်ကို ချီးကျူး စရာ ေကာင်းလှ ပါတယ်၊ ဒါေပမဲ့ တာ၀န်ပိုင်း အရ ြကည့်မယ် ဆိုရင်ေတာ့ လူထု ေထာက်ခံမှု ေပးထားတဲ့ mandate ကို အြပည့်အ၀ မသံုးနိုင်တာဟာ နိုင်ငံေရးအရ ဦးေဆာင်မှု အားနည်းေနတာ ကို ေဖာ်ြပေနသလို ရှိေနပါတယ်။
ေဒါ်စု ကို စီရင်ချက် မချပဲ ရက်ေရွှ့ဆိုင်း ခဲ့တာဟာ အဲန်အဲလ်ဒီ အတွက် နိုင်ငံေရး ကစားကွက် ေရွှ့ဖို့ အတွက် နယ်ေြမ ကျယ်ကျယ် ရခဲ့တာ ြဖစ်ပါတယ်။ အဲန်အဲလ်ဒီ လက်ကိုင်ြပုထားတဲ့ ေတွ့ဆုံ ေဆွးေနွးေရး ြဖစ်ထွန်းေရး အတွက် ေြပာင်းလဲေနတဲ့ နိုင်ငံေရး အေြခအေန နဲ့ အညီ စစ်အုပ်စု ကို ကမ်းလှမ်းတာ ဒါမှမဟုတ် ဆွဲေဆာင်တာ ဒါမှမဟုတ် တွန်းအား ေပးတာ ဒါမှမဟုတ် ဖိအားေပးတာမျုိး မရှိခဲ့ပါဘူး။ စာေရးသူ အြမင်အရ ေြပာရရင် အဲန်အဲလ်ဒီ ဟာ ေြကညာချက် တခု ထပ်ထုတ်ဖုိ့ လိုအပ်တယ်လို့ ထင်ြမင် မိပါတယ်။
ဦး၀င်းတင် ဟာ စစ်အုပ်စု အေပါ် နိုင်ငံတကာ ဖိအားဆက် ေပးေနဖို့ အေရးြကီး တယ်လို့ သံုးသပ်ရှုြမင်ြပီး ဧရာ၀တီ စာေစာင်ကို ေြပာခဲ့တာဟာ နည်းဗျူဟာ အရ အေရးြကီးြပီး မှန်ကန်လှပါတယ်။ ြမန်မာ့အေရး မှာ ြပည်တွင်း အင်အား အထူးသြဖင့် လူထုဟာ ရက်စက် ြကမ်းြကုတ်တဲ့ ဖိနှိပ်မှုေတွေြကာင့် ေြကာက်ရွံ့စိတ် အင်မတန် ြကီးမားေန ပါတယ်၊ နိုင်ငံတကာ ဖိအားဟာ ြမန်မာ ြပည်သူေတွ တင်မကပါဘူး၊ အတိုက်ခံ အင်အားစုေတွ အတွက်ပါ အေရးပါတဲ့ အားေဆး တခွက်ပါ။ ဒါေြကာင့် နိုင်ငံတကာ ဖိအားကို ဆက်လက် ထိန်းထားဖို့ လိုတယ်လို့ ဦး၀င်းတင် က ဆိုတာလို့ စာေရးသူ ေတွးထင်မိပါတယ်။
အဲန်အဲလ်ဒီ စီအီးစီ ဟာ အခုအချိန်မှာ နိုင်ငံေရးအရ ထိေရာက် ြပတ်သားတဲ့ ဦီးေဆာင်မှုကို ေအာက်ေြခ ပါတီ၀င်ထုကို၊ လူထုကို၊ ဒီမိုကေရစီ အင်အားစုေတွ ကို ေပးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ယံုြကည် ပါတယ်။ ဒါေပမဲ့ လက်ေတွ့မှာ ြဖစ်မလာခဲ့ပါဘူး။
တချိန်တည်းမှာ ထည့်သွင်း စဉ်းစားဖို့ လိုတဲ့အချက်က ကမာ္ဘ့ နိုင်ငံေရး အေြခအေနပါ၊ ေြမာက်ကိုရီးယား နဲ့ အီရန်အေရး ေတွဟာ ကမာ္ဘမှာ အာရံုစိုက်လာရတဲ့ အေရးအခင်းေတွ ြဖစ်လာေနတာမို့ ြမန်မာ့အေရး ဟာ ေနာက်တန်းကို ေရာက်သွားနိုင် ပါတယ်။ ေြမာက်ကိုရီးယား ဟာ ေနာက်ထပ် ဒံုးကျည်ေတွ ပစ်ဖို့ ြပင်ဆင်ေနတဲ့ သတင်းေတွ ထွက်ေန ပါတယ်။ အီရန်ရဲ့ အေြခအေန ကလည်း ဆန္ဒြပမှုေတွမှာ ေသဆံုးမှုေတွ ြဖစ်ေနပါြပီ၊ အီရန် အစိုးရက သမတ ေရွးေကာက်ပွဲ ရလဒ် ကို လက်မခံ ဆန့်ကျင် ကန့်ကွက်ေနတဲ့ ြပည်သူေတွ ကို အီရန် ြကံ့ဖွတ်ေတွ နဲ့ လှည့်တိုက် တာေတွ ရှိေနပါြပီ။ ဒီေတာ့ အီရန် အေြခအေန ဟာ ပိုြပီး တင်းမာ လာနိုင်ပါတယ်။
ဒီလို အေြခအေနဟာ န.အ.ဖ ရဲ့ စိတ်ြကိုက် အကွက်လို့ ယူဆ နိုင်ပါတယ်။ သူ့ကို ကမာ္ဘက အာရံုစိုက်မှုေတွ ကေန လွန်ေြမာက် နိုင်လို့ပဲ ြဖစ်ပါတယ်။
ဒီေတာ့ စာေရးသူတို့ အေနနဲ့ ြပည်တွင်းမှာ ဒီမိုကေရစီ ရရှိေရး နိုင်ငံေရးအရ လှုပ်ရှားမှုေတွ စဉ်ဆက်မြပတ် ြဖစ်ေပါ်ေနေအာင် ဒါမှမဟုတ် န.အ.ဖ စိတ်ြကိုက် ပံုသွင်းတာ၊ လှည့်စားတာ မခံရေအာင် လုပ်ဖို့ လိုတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
နိုင်ငံေရးအရ ထိထိေရာက်ေရာက် တိုက်ကွက်ဆင်ဖို့ ရုန်းကန်ေနရတဲ့ အဲန်အဲလ်ဒီ စီအီးစီကို “လုပ်ြကပါလို့ ” ထပ်တလဲလဲ တွန်းအားေပး ေနရံုနဲ့ေတာ့၊ တနည်းအားြဖင့် အဲန်အဲလ်ဒီ ထိပ်ပိုင်း ေခါင်းေဆာင်ေတွချည်း အလုပ် လုပ်ေနရံုနဲ့ အလုပ် မြဖစ်ေတာ့ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဒီေတာ့ အဲန်အဲလ်ဒီ ေအာက်ေြခ အဖွဲ့ဝင်ေတွ ကိုယ်တိုင်ကပါ ပါတီရဲ့ မူေဘာင် ေတွထဲကေန လှုပ်ရှားလာနိုင်မယ့် နည်းဗျူဟာသစ်ေတွကို အရင့် အရင်ေတွ ကထက် ပိုြပီး ြကံဆ ရှာေဖွ လုပ်နိုင်ြကရင် ေကာင်းမယ် လို့ ြမင်ပါတယ်။ ဥပမာ- ေဒါ်စု ေမွးေန့အတွက် ဓါတ်ပံုလှုပ်ရှားမှုမျုိး ြဖစ်ပါတယ်။ ဒီလို လုပ်နိုင်တဲ့ အေြကာင်း စီအီးစီ လူြကီးေတွ ကလည်း ေြပာထား ြပီးပါြပီ။
- (၁) ေဒါ်စု လွှတ်ေပးေရး အတွက် ဖိအားေပးတဲ့ အေနနဲ့ ပထမ အဆင့်မှာ ပါတီ၀င်ေတွ ြကားမှာ တရားရံုးနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အေြကာင်းအရာေတွ ကို ပါတီေြပာေရး ဆိုခွင့် ရှိသူေတွ ေြပာဆုိချက်ေတွ ကို အသိေပး ြဖန့်ေ၀တာမျုိး၊ ေဆွးေနွးတာမျုိး ကို လုပ်ဖို့ ပါပဲ။ အဲဒီကမှ တဆင့် လူထု ြကားထဲကုိ ေဒါ်စု အေြခအေန နဲ့ပတ်သက်ြပီး အဆက်မြပတ် သိေနေအာင် နှုိးဆွ ေပးတဲ့ အေနနဲ့ သတင်း အချက်အလက်ေတွ ကို ြဖန့်ချီေပးေရးကို လုပ်ဖို့ ြဖစ်ပါ တယ်။ ရည်ရွယ်ချက် ကေတာ့ ေဒါ်စု နဲ့ ပတ်သက်ရင် အဲန်အဲလ်ဒီေရာ၊ လူထုပါ အြမဲ နိုးြကားေနတယ်၊ ြငိမ် မေနဘူးဆိုတာကို န.အ.ဖ သိေအာင် လုပ်တာဘဲ ြဖစ်ပါတယ်။ ဒီလှုပ်ရှားမှုဟာ အဲန်အဲလ်ဒီ ရဲ့ ေဘာင်ကို ေကျာ်တယ်လို့ မထင်ပါဘူး။ ပါတီ ေခါင်းေဆာင် လွတ်ေြမာက်ေရး လှုပ်ရှားမှု ြဖစ်လို့ပါပဲ။
- (၂) အေြခခံ ဥပေဒ ြပင်ဆင် ေရးဆွဲေရး လှုပ်ရှားမှုကို လုပ်ဖို့ ြဖစ်ပါတယ်။ ဒီဟာက အဲန်အဲလ်ဒီ က န.အ.ဖ ကို ေတာင်းဆို ထားတဲ့ အတိုင်း ဖွဲ့စည်းပံု အေြခခံဥပေဒ ြပန်လည် ြပင်ဆင်ေရးဆွဲေရး ေကာ်မတီ ဖွဲ့စည်းေပး ဆိုတဲ့ ေဘာင်အတိုင်း လုပ်ေဆာင်တဲ့ လှုပ်ရှားမှု ြဖစ်ပါတယ်။ ပထမ အဆင့်မှာ ပါတီတွင်း ေဆွးေနွးမှု၊ သံုးသပ်မှု၊ အြကံြပုမှု ေတွလုပ်ဖို့ ြဖစ်ပါတယ်။ အေြခခံ ဥပေဒနဲ့ ပတ်သက်ြပီး လူထုသိေအာင် ရှင်းလင်းချက်၊ ေ၀ဖန်ချက်၊ သံုးသပ်ချက်ေတွ ကို ထပ်ဆင့်ြဖန့်ချီတာ၊ အသိေပး စည်းရံုးတာေတွကို လုပ်ဖို့ ြဖစ်ပါတယ်။ လူထုအများစု ဟာ အေြခခံ ဥပေဒနဲ့ ပတ်သက်ြပီး နည်းနည်း အလှမ်းေ၀း ေနတာကို ေတွ့ရပါတယ်။ အေြခခံ ဥပေဒဟာ အေရးြကီးတဲ့ အရာ ြဖစ်တယ်ဆိုတာကို လူထုက သိရှိလာေစဖို့ ရည်ရွယ်တာ ြဖစ်ပါတယ်။ ဒီကေန တဆင့် လူထုကို နိုးြကားေနေအာင် နှုိးဆွ ထားတဲ့သေဘာ ြဖစ်ပါတယ်။
- (၃) အေတွ့အြကံု ရင့်ကျက်တဲ့ သက်ြကီး ၀ါြကီးေတွကို ကျန်းမာေရးေကာင်းြပီး ေတွးေခါ်ေြမာ်ြမင်နိုင်စွမ်းအားေကာင်းသူ လူသစ်ေတွနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဖို့ အချိန်တန် ေနပါြပီ။ မျုိးဆက်သစ် ေတွဘက်က ပံ့ပိုးနိုင်စွမ်း ေကာင်းလာေအာင်၊ အေတွ့ အြကံုေတွ ရင့်ကျက် တိုးတက်လာေအာင် လက်တွဲ ေခါ်သင့်တယ်လို့ ထင်ပါတယ်၊ ဒါဟာ လက်ေတွ့ ရင်ဆိုင်ေနရတဲ့ နိုင်ငံေရး ြပဿနာေတွကို ေြဖရှင်းရာမှာ အဲန်အဲလ်ဒီ ကို ပိုမို အားေကာင်း လာေအာင် ြဖည့်ဆည်း ေပးနိုင်မယ့် အယူအဆ တရပ်ကို တင်ြပတာ ြဖစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ကျုိးစွန့် အနစ်နာခံတဲ့ တတ်သိ ပညာရှင်ေတွ အေတာ်များများဟာ အဲန်အဲလ်ဒီ ထဲမှာ စုေန တာေြကာင့် ေဒါ်စုြပီးရင် လူအများ သိရှိ လက်ခံတဲ့သူ၊ ြပည်သူများ လက်ခံတဲ့သူ တေယာက်က်ုိ မျုိးဆက်သစ် ေခါင်းေဆာင် တေယာက်အြဖစ် အေနနဲ့ မေမွး ထုတ်နိုင်စရာ အေြကာင်း သိပ်မရှိလှပါ။
မိတ်ေဆွရဲေဘာ်များ စဉ်းစားေဆွးေနွး ေ၀ဖန်မှုများ ြပုြပီးေတာ့ သင့်ေတာ်မယ့် လှုပ်ရှားမှုေတွ ကို ဆံုးြဖတ် အေကာင် အထည်ေဖာ် ေစလိုပါတယ်။ လိုအပ်တဲ့ နည်းလမ်း၊ အြကံေပး နိုင်ပါတယ်။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ြပီး စာေရးသူရဲ့ အေြခခံထားတဲ့ စဉ်းစားမှုက ကိုယ့်အေရးကို ကိုယ်ကိုတိုင် ကမာ္ဘက အာရံုစိုက်ေနေအာင် လုပ်ဖို့ပါပဲ။ ဒီေတာ့ ြဖစ်နိုင်ေချရှိမယ့် နည်းလမ်းေတွကို အြမန်ဆံုး စဉ်းစား အေကာင်အထည်ေဖာ်ဖို့ လိုပါမယ်။ ြပည်တွင်း ြပည်ပရှိ အင်အားစုေတွ အထူးသြဖင့် ြပည်တွင်း အင်အားစုများ အတွက် လုပ်ေဆာင် ေဖာ်ေဆာင်ေရး နည်းလမ်းေတွ၊ အြကံအစည်ေတွ စဉ်းစား ေတွးေတာမှုေတွကို ဖလှယ်နိုင်ဖို့ လက်လှမ်း မီသေရွ့ အစွမ်းရှိသေရွ့ ြကိုးစားသွားပါ့မယ်။
ေကျာ်ေကျာ်စိုး (ဂျပန်)
